Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ngày Quốc tế Phụ nữ hay còn gọi là
Ngày Liên Hiệp Quốc vì Nữ quyền và Hòa bình Quốc tế được
Liên Hiệp Quốc chính thức hóa vào năm
1977.
[1][2][3] Trong một thế kỷ qua, người
phụ nữ đã giành được sự bình đẳng trước
pháp luật trong hầu hết các lĩnh vực và ở hầu hết các nước trên
thế giới. Tuy thế, hiện nay phụ nữ vẫn không ngừng tranh đấu vì quyền bình đẳng với
nam giới.
Lịch sử ngày Quốc tế Phụ nữ
Ngày Quốc tế Phụ nữ là thành quả đấu tranh lâu dài và lặng lẽ của hàng triệu phụ nữ trên thế giới.
- Trước đây do tư tưởng trọng nam khinh nữ, nên phận làm nữ chịu nhiều thiệt thòi nhất hàng thế kỷ.
- Lịch sử đấu tranh mới chỉ bắt đầu từ thời kỳ Hy Lạp cổ đại, Lysistrata cuộc tranh đấu chống lại nam giới để chấm dứt chiến tranh.
Lịch sử của ngày Quốc tế Phụ nữ bắt đầu từ năm 1857 đến 1911.
Nữ công nhân ngày Quốc tế phụ nữ biểu tình tại Sydney, tháng 3 năm 1975
- Ngày 8 tháng 3 năm 1857, các công nhân ngành dệt chống lại những điều kiện làm việc khó khăn và tồi tàn của họ tại Thành phố New York: 12 giờ làm việc một ngày. Hai năm sau, cũng trong tháng 3, các nữ công nhân Hoa Kỳ trong hãng dệt thành lập công đoàn (syndicat) đầu tiên đã được bảo vệ và giành được một số quyền lợi.[cần dẫn nguồn]
- 50 năm sau, ngày 8 tháng 3 năm 1908,
15.000 phụ nữ diễn hành trên các đường phố New York để đòi được giảm
giờ làm việc, lương cao hơn và hủy bỏ việc bắt trẻ con làm việc. Khẩu
hiệu của họ là "Bánh mì và Hoa hồng" (Bread and Roses)[cần dẫn nguồn]. Bánh mì tượng trưng cho bảo đảm kinh tế gia đình, hoa hồng tượng trưng cho đời sống tốt đẹp hơn. Sau đó, Đảng Xã hội Hoa Kỳ tuyên bố Ngày Quốc tế Phụ nữ là ngày 28 tháng 2 năm 1909[4].
- Trong Hội nghị phụ nữ do Quốc tế thứ II (Quốc tế Xã hội chủ nghĩa) tổ chức ngày 8 tháng 3 năm 1910, 100 đại biểu phụ nữ thuộc 17 nước đòi quyền bầu cử cho phụ nữ. Chủ tịch là Clara Zetkin, phụ nữ Đức, đã đề nghị chọn một ngày quốc tế phụ nữ để nhớ ơn những phụ nữ đã đấu tranh trên toàn thế giới. Hội nghị đã chọn ngày 8 tháng 3 làm Ngày Quốc tế Phụ nữ.
Năm
1911, ngày Quốc tế Phụ nữ được đánh dấu cho lần đầu tiên (
19 tháng 3) ở
Áo,
Đan Mạch,
Đức và
Thụy Sĩ, đã được hơn một triệu người tham gia
[4].
- Ngày 25 tháng 3 năm 1911, 145 nữ công nhân, phần lớn là di dân người Ý và người Do Thái
của hãng Triangle Shirtwaist Company tại Thành phố New York đã chết
trong một vụ cháy trong xưởng dệt. Họ không có ngõ thoát ra ngoài được:
cửa xưởng đã được khóa chặt để công nhân không được ra ngoài trước khi
hết giờ làm việc (Điều này đã thúc đẩy việc sửa đổi luật lệ lao động).[4] Có khoảng 80.000 người diễn hành trong các đường phố đễ đưa đám tang lớn của 145 nạn nhân chết cháy.
- Năm 1912,
14.000 công nhân hãng dệt đình công và la lớn "Better to starve
fighting than starve working" (Chết đói vì chiến đấu hơn là chết đói vì
làm việc). Nữ công nhân nghỉ việc 3 tháng.
- Năm 1912, nhà thơ Hoa Kỳ James Oppenheim (1882-1932) viết bài thơ Bread and Roses sau lần diễn hành 14.000 đình công tại Lawrence, Massachusetts. Sự can đảm của họ đã làm cảm hứng bài Bread and Roses, thường đi hát trong ngày Quốc tế Phụ nữ.
- Ngày 8 tháng 3 năm 1914: Phụ nữ Đức đòi quyền bầu cử nhưng đến ngày 12 tháng 10 năm 1918 mới được chấp thuận.
- Ngày 23 tháng 2 năm 1917 theo lịch Nga,
nhằm ngày 8 tháng 3 dương lịch, với 2 triệu binh lính Nga đã chết trong
chiến tranh các phụ nữ Nga đã ra đường biểu tình đình công, đòi bánh mì
và đòi trả chồng con họ trở về từ chiến trận. Cuộc đình công này đã
khiến hoàng đế Nikolai II phải thoái vị và góp phần rất lớn vào cuộc Cách mạng Tháng Mười ở Nga.[4]
- Ngày 21 tháng 4 năm 1944, Quốc hội Pháp chấp nhận quyền bầu cử cho phụ nữ Pháp. Phụ nữ Pháp đã đi bầu hội đồng thành phố lần đầu tiên vào ngày 20 tháng 4 năm 1945. Trong lúc đó đàn ông Pháp đã được đi bầu từ năm 1848, tức là từ một thế kỷ trước 8 tháng 3 năm 1948, tại nước Pháp, 100.000 phụ nữ đã tổ chức một cuộc diễn hành tại Paris, từ Place de la République đến tượng Jeanne d’Arc.
Biểu tình kỷ niệm ngày giành quyền bình đẳng giới tại Philippin, ngày 8/3/2008
- Năm 1977, nghĩa là hai năm sau Năm Quốc tế Phụ nữ, Liên Hiệp Quốc
quyết định mời các nước dành một ngày để nói lên quyền lợi của người phụ
nữ và hòa bình thế giới. Và ngày 8 tháng 3 được chọn để trở thành ngày
lễ chung cho nhiều quốc gia trên thế giới.
Hiện nay ngày Quốc tế Phụ Nữ vẫn còn được xem là ngày lễ chính thức tại những nước sau đây:
Angola[5],
Armenia[6], Azerbaijan, Belarus, Bulgaria, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Macedonia, Moldova, Mông Cổ,
Nga[5],
Tajikistan[5],
Ukraina[5],
Uzbekistan[5], và Việt Nam
[cần dẫn nguồn].
Trong những xã hội này, đàn ông tặng hoa và quà cho những người phụ nữ
trong đời của họ như mẹ, vợ, bạn gái, vv.vv. Tại một số nơi, nó cũng
được xem tương đương với
Ngày của Mẹ (Mother's Day).
Ngày Liên Hiệp Quốc vì Nữ quyền và Hòa bình Quốc tế
Năm 1975, trong
Năm Quốc tế Phụ nữ (International Women's Year), Liên Hiệp Quốc bắt đầu kỷ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ vào ngày 08 tháng 3. Hai năm sau, vào tháng 12 năm 1977,
Đại hội đồng Liên Hiệp quốc đã thông qua một nghị quyết công bố
Ngày Liên Hiệp Quốc vì Nữ quyền và Hòa bình Quốc tế (
United Nations Day for Women's Rights and International Peace) và khuyến nghị các quốc gia thành viên tổ chức
ngày hành động, phù hợp với truyền thống lịch sử và văn hóa của họ.
[1][7]
Trong phần diễn giải quyết định, Đại hội công nhận vai trò của phụ nữ
trong các nỗ lực hòa bình và phát triển và kêu gọi chấm dứt phân biệt
đối xử và tăng hỗ trợ cho sự tham gia đầy đủ và bình đẳng của phụ nữ.
Hoạt động kỷ niệm
Cắt bánh kem mừng lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ tại Bagram Air Base,
Afghanistan, ngày 3 tháng 3 năm 2008
Tại một số quốc gia, ngày Quốc tế Phụ nữ được kỷ niệm bằng những hoạt
động liên hoan, diễu hành đòi quyền bình đẳng với nam giới, ở các mức
lương, ở cơ hội
giáo dục đào tạo, và thăng tiến trong nghề nghiệp, hay là điều kiện
an sinh xã hội,
nói chung là những vấn đề thực tiễn. Ngày này, thường là phụ nữ châu Âu
và Bắc Mỹ từ chối nhận hoa, vì xem đó là một dấu hiệu không bình đẳng
và chỉ có tính cách hình thức.
Ở Việt Nam, ngày này thường là ngày phái nam chiều phụ nữ, tặng hoa, quà, nhưng ít nói đến chuyện
bình đẳng giới
bền vững, lâu dài. Ngày 8 tháng 3 được tổ chức ở các cơ quan, đoàn
thể... nơi có phụ nữ làm việc và tham gia, người phụ nữ được tặng hoa (
Hoa hồng
được dùng để tặng phụ nữ trong ngày nhiều nhất) và tặng quà và các hoạt
động trước ngày 8 tháng 3 rất rầm rộ đều hướng về phụ nữ.
Bài hát của ngày Quốc tế Phụ nữ
- Tiếng Anh: Bread and Roses
- As we go marching marching in the beauty of the day
- A million darkened kitchens, a thousand mill lots gray
- Are touched with all the radiance that a sudden sun discloses
- For the people hear us singing: bread & roses, bread & roses!
- As we go marching, marching, we battle too for men
- For they are women's children & we mother them again
- (For men can ne'er be free til our slavery's at an end)
- Our lives shall not be sweated from birth until life closes
- Hearts starve as well as bodies, give us bread but give us roses
- As we go marching, marching, unnumbered women dead
- Go crying thru our singing their ancient call for bread
- Small art & love & beauty their drudging spirits knew
- Yes it is bread we fight for, but we fight for roses too
- As we go marching, marching, we bring the greater days
- The rising of the women means the rising of the race
- No more the drudge & idler, ten that toil where one reposes
- But a sharing of life's glories - bread & roses, bread & roses!
Bánh mì và Hoa hồng
Khi chúng ta đi diễu hành, diễu hành trong vẻ đẹp của ngày
mới xinh tươi
Hàng triệu nhà bếp tối tăm, hàng ngàn nhà máy màu xám…
Tất cả bừng lên vẻ đẹp trong sáng và mặt trời đột ngột chói
chang
Hỡi
những ai có nghe chúng tôi hát: bánh
mì & hoa hồng, bánh mì và hoa hồng!
Như chúng ta đã đi diễu hành, diễu hành, chúng ta chiến đấu cho
bình quyền với những nam nhi…
Vì đó là
những phụ nữ, trẻ em và
mẹ của chúng ta, một lần nữa xông pha…
(Hỡi các anh nam giới, cần bảo vệ chúng tôi,
cùng xóa chế độ nô lệ của chúng tôi…)
Cuộc sống của chúng tôi bao nhiêu vất
vả, mồ hôi… từ khi sinh ra cho đến hết
cuộc đời…
Không thể chết đói, cũng là con người, hãy cung cấp cho chúng tôi bánh mì, hãy cho chúng tôi hoa hồng !
Như chúng ta đã đi diễu hành, diễu hành, phụ nữ không thể
nào chết
Tiếng khóc của chúng tôi hát gọi ước mong của mình cho bánh mì
và hoa hồng…
Ôi nghệ thuật và tình yêu & vẻ đẹp tinh thần ai
có biết
Đó
là bánh mì, chúng ta đấu
tranh, và chúng
ta đấu tranh cho cả hoa
hồng !
Như chúng ta đã đi diễu hành, diễu hành, chúng ta
sẽ có những gì
lớn hơn
Sự tiến bộ của phụ nữ có nghĩa là chúng ta vùng lên…
Hãy vứt bỏ cực khổ & đớn đau, ôi mười lần vất vả cho một lần vui…
Tiến lên nào, ôi vinh quang của cuộc sống - bánh mì & hoa hồng, bánh
mì và hoa hồng!
James Oppenheim
Bích chương cổ động tại Liên Xô ngày 8/3/1932. Dòng chữ màu đỏ ghi: "
Ngày 8 tháng 3: Một ngày cách mạng của phụ nữ lao động chống lại chế độ nô lệ trong nhà bếp". Dòng chữ màu xám ghi: "
Nói KHÔNG với sự áp bức và những đầu óc hẹp hòi trong công việc gia đình!".
Nguyên bản tại Liên Xô, ngày 8 tháng 3 có một thông điệp chính trị rõ
ràng là giải phóng phụ nữ khỏi sự lệ thuộc và ra khỏi tình trạng "công
dân hạng hai" của họ
- Tiếng Đức: Brot und Rosen
- Wenn wir zusammen gehen, geht mit uns ein schöner Tag,
- durch all die dunklen Küchen und wo grau ein Werkshof lag,
- beginnt plötzlich die Sonne uns're arme Welt zu kosen,
- und jeder hört uns singen: Brot und Rosen. Brot und Rosen! ...
- Wenn wir zusammen gehen, kommt mit uns ein bess'rer Tag.
- Die Frauen, die sich wehren, wehren aller Menschen Plag.
- Zu Ende sei: daß kleine Leute schuften für die Großen.
- Her mit dem ganzen Leben: Brot und Rosen! Brot und Rosen!
Bánh mì và Hoa hồng
Nếu chúng ta đi, cùng với
chúng ta là một ngày mới,
qua tất cả nhà bếp tối tăm và ơi những nhà máy xám đen,
đã từng làm khô héo chúng ta, mặt trời bừng lên hãy vuốt ve người nghèo trên thế
giới của chúng tôi,
và tất cả những ai hãy nghe chúng tôi hát: Bánh mì và Hoa hồng. Bánh mì và
hoa hồng! ...
Nếu chúng ta đi, cùng với chúng ta là một ngày mới
Những phụ nữ này tiến lên để chiến đấu, để bảo vệ cho tất cả mọi người.
Nay là lúc chấm dứt những trẻ em phải làm việc
cực khổ cho các công trường lớn.
Hãy trao toàn bộ cuộc sống:
Bánh mì và Hoa hồng! Bánh mì và hoa hồng!
- Tiếng Pháp: Du Pain et des Roses
Refrain:
- (Du pain et des roses
- Pour changer les choses
- Du pain et des roses)
- Du pain et des roses
- ... (bla bla bla)
- Du pain et des roses
- Il nous faut des roses
- Un souffle une pause
- Il nous faut du pain
- Donnons-nous la main
- Nous sommes plus grandes
- Que ce qu'il vous semble
- Nous voulons la paix
- Pour ce monde qu'on a fait
- Du pain et des roses
- Pour qu'on se repose
- Du pain et des roses
- Trouvons des trouvailles
- Pour que l'on travaille
- Guettons les ghettos
- Nous sommes égaux
- Blanches, blondes et brunes
- Nous voulons la lune
- Rousses, grises et noires
- Nous parlons d'espoir
- Ces enfants qu'on aime
- Ne sont pas des graines
- Qu'on sème à tout vent
- Au hasard du temps
- Brûlez d'amour fou
- Portez-les en vous
- Comme un coeur battant
- Jamais assez grand
- Il nous faut des roses
- Un souffle une pause
- Il nous faut du pain
- Donnons-nous la main
- La terre est une femme
- Entendez nos âmes
- Ne soyez pas sourtd
- Nous parlons d'amour
(Bread and Roses
Cho sự thay đổi
Bánh mì và hoa hồng)
Bánh mì và hoa hồng
... (Blah blah
blah)
Bánh mì và hoa hồng
Chúng ta cần hoa hồng
Một tạm dừng hơi
thở
Chúng tôi cần
bánh mì
Chúng ta hãy chung tay
Ước mơ là lớn nhất
Có phải không bạn
Chúng tôi muốn
hòa bình
Trong thế giới này, chúng tôi đã tiến
lên
Bánh mì và hoa hồng
Vì chúng ta vất vả
Bánh mì và hoa hồng
Ơ kìa
Nhìn xem chúng tôi làm
việc
Nhìn xem các khu nhà ổ chuột
Chúng tôi cần
bình đẳng
Ơi, cô gái tóc vàng và đen
Chúng tôi muốn mặt trăng
Kia màu đỏ, màu xám và đen
Chúng tôi nói về niềm hy vọng
Những trẻ em mà chúng ta yêu thương
Hạt giống
Chúng tôi gieo
khắp mọi chiều gió
Tùy những thời gian
Tình yêu nổi loạn
Thổn thức trong tim bạn
Là một trái tim đang đập
Mạnh mẽ…
Chúng ta cần hoa hồng
Một tạm dừng hơi
thở
Chúng tôi cần
bánh mì
Chúng ta hãy chung tay
Toàn thể phụ nữ là một, như mẹ hiền Trái
đất
Lắng nghe tâm tình của chúng ta
Đừng sợ…
Chúng tôi nói
chuyện về tình yêu…
